De verhalen van mijn voorouders

Mijn zoektocht begon bij mijn opa, Johannes Hendriks. Zijn verhaal bracht mij bij eerdere generaties: rondtrekkende scharenslijpers, een koopvrouw in Emmen en een oud familie-erf over de Duitse grens.

Op deze pagina deel ik hun verhalen. Aan de hand van documenten, foto’s, oude kaarten en familieherinneringen onderzoek ik wie zij waren en hoe zij leefden.

Wat begon met één persoon, opende de deur naar een hele familiegeschiedenis.

De verhalen op deze website gaan uitsluitend over mijn eigen familie. Familieonderzoek dat ik voor opdrachtgevers uitvoer, blijft privé en deel ik nooit in mijn portfolio.

Johannes Hendriks, een weg terug uit de oorlog

Mijn opa Johannes sprak bijna nooit over wat hij tijdens de Tweede Wereldoorlog had meegemaakt. Eén zin bleef binnen onze familie bewaard:

“Ik ben lopend teruggekomen uit Denemarken.”

Maar wat was er vóór die lange weg naar huis gebeurd?

Mijn zoektocht bracht me van een woonwagen in Drenthe naar dwangarbeid in Duitsland, Kamp Erika, Kamp Amersfoort, Hamburg en uiteindelijk Zweden. In oude documenten vond ik stukje bij beetje het spoor terug van een man die in de oorlog zijn naam verloor aan registraties en een gevangenenummer, maar uiteindelijk de weg naar zijn gezin terugvond.

Lees het verhaal van Johannes →

 

Erve Lahuis in Hesingen

Sommige familienamen vind je alleen terug in oude documenten. Andere blijken nog altijd in het landschap te bestaan.

Het spoor van de familie Lahuis voert terug naar Hesingen, net over de Duitse grens. Daar blijkt Lahuis niet alleen een achternaam te zijn geweest: er bestond daadwerkelijk een erve Lahuis, een plek waarmee de familie generaties lang verbonden was. Oude kaarten, kadastrale gegevens en zelfs een verdwenen waterput brengen die geschiedenis verrassend dichtbij.

Hoe veranderde een naam uit oude archieven ineens in een tastbare plek die vandaag nog terug te vinden is?

Ontdek het verhaal van Erve Lahuis →

De familie Rosenberg - een leven onder verschillende namen

Wie was Friedrich Carl Rosenberg werkelijk?

Zijn spoor voert door Noord-Duitsland en de Nederlandse grensstreek, langs oude handelswegen, gevangenissen en tuchthuizen. In historische documenten verschijnt hij onder verschillende namen: Rosenberg, Rohde, Rothe, Nothe, Grothe en Lindemann.

In een tijd waarin rondtrekkende families voortdurend werden gecontroleerd en vervolgd, leidde Friedrich Carl een bestaan vol onzekerheid. Hij werd gearresteerd, wist uit gevangenschap te ontsnappen en verdween uiteindelijk opnieuw achter de muren van een tuchthuis.

De familie Rosenberg maakte deel uit van een uitgebreid netwerk van rondtrekkende families, waaronder Hendriks, Wolters, Lindemann, Wendels, Rass, Backs, Bastin en Rosenberg, waarbij de laatste familienaam in Nederlandse bronnen ook voorkomt als Roose/Rose en Roze.

Deze families trokken door het grensgebied van Nederland en Duitsland. Als rondreizende scharenslijpers, ketellappers en handelaren waren zij voortdurend onderweg, van dorp naar dorp en van markt naar markt. Hun levens raakten met elkaar verweven door gezamenlijke reisroutes, familiebanden en huwelijken. Zo ontstond een netwerk van rondtrekkende families dat zich over meerdere generaties uitstrekte.

Maar achter de registraties, signalementen en wisselende familienamen schuilt meer dan een geschiedenis van arrestaties en gevangenschap. Het is ook het verhaal van families die ondanks vervolging en uitsluiting hun bestaan probeerden op te bouwen, hun ambachten doorgaven en van wie de nakomelingen uiteindelijk in Drenthe, Overijssel en Gelderland terechtkwamen.

Waarom gebruikte Friedrich Carl zoveel verschillende namen? Welke banden verbonden de families Hendriks, Wolters, Wendels, Rass, Backs, Bastin en Rosenberg/Roose/Roze? En wat vertellen de oude archieven over het leven van mensen die voortdurend onderweg waren, maar steeds opnieuw werden opgespoord?

Dit onderzoek volgt hun sporen door meer dan een eeuw geschiedenis en probeert de vergeten levensverhalen achter deze familienamen opnieuw zichtbaar te maken.

Volg het spoor van deze families →

 

De familie Wolters & Hendriks, een leven langs de weg

Hun geschiedenis ligt niet in één dorp of op één boerderij. Wie de families Wolters en Hendriks wil vinden, moet hen volgen over de wegen van Duitsland en Noordoost Nederland.

Generatie na generatie trokken zij rond met hun slijpkar, op zoek naar werk en een plek om te overnachten. Zelfs Hinderina Wolters, geboren in 1762, verschijnt in de bronnen als scharenslijpster. Eeuwen later duikt hetzelfde ambacht nog altijd op bij haar nakomelingen.

Maar waar kwamen deze rondtrekkende families vandaan? En hoe kon een eeuwenoud ambacht van generatie op generatie blijven voortbestaan?

Volg het spoor van de familie Wolters & Hendriks →

Anna Aleida Roose, van reizende families naar een huis in Emmen

Haar familie trok vanuit Duitsland met slijpkarren door Zweden, Duitsland, Twente en Drenthe. Namen als Rooze, Roose en Rosenberg duiken onderweg op in verschillende plaatsen. Maar het leven van Anna Aleida Roose zou een andere wending nemen.

In Emmen werd de dochter van een scharenslijper koopvrouw, stond ze achter haar eigen toonbank en bouwde ze samen met Johannes Hendriks uiteindelijk een eigen huis. Na generaties van reizen kreeg de familiegeschiedenis ineens een vast adres.

Hoe veranderde een leven langs de wegen in een bestaan met een winkel, een huis en een blijvend spoor in Emmen?

Volg het verhaal van Anna Aleida Roose →