Erve Lahuis – Hesingen

Erve Lahuis – waar de naam wortel schoot

Sommige familienamen reizen met hun dragers mee. Andere lijken vast te groeien aan de grond waar ze ontstonden. Lahuis is zo’n naam.

Wie de vaderlijke lijn Lahuis terugvolgt, komt uit in Hesingen, in de Grafschaft Bentheim, vlak bij de Nederlandse grens. Daar ligt erve Lahuis: een plek die meer is dan een naam op papier. Eeuwenlang was het landschap van erven, akkers en markegrond het decor van het leven van de familie.

De oudste bekende stamvader in deze lijn draagt een bijnaam die klinkt alsof hij uit een oud verhaal komt: De Oude Man uit Lahuis tot Hesingen. Rond 1665 verschijnt hij aan het begin van de familiegeschiedenis. Zijn eigen stem is niet bewaard gebleven. We kennen hem alleen via de sporen die anderen achterlieten: een naam, een plaats, een volgende generatie.

Daarna volgt Harmen Lahuis Hesingen, ook vermeld als Harmen Laa tot Hesingen, geboren rond 1700. De naam Lahuis bleef met Hesingen verbonden. Generatie na generatie werd de familiegeschiedenis verdergeschreven, niet met inkt alleen, maar ook met werk op het land en een bestaan dat nauw verweven was met de omgeving.

Lahuis en Esman

Op 17 februari 1732 werd in Hesingen Berend Lahuis gedoopt. Hij was landbouwer en trouwde met Fenne Esman. Vlak bij erve Lahuis ligt ook erve Esman. Twee namen uit dezelfde streek kwamen zo samen in één gezin. In de genealogische reconstructie worden minstens acht kinderen aan Berend en Fenne toegeschreven.

Hun zoon Hendrik Lahuis werd op 27 november 1763 in Hesingen gedoopt. Ook hij was landbouwer. Hij trouwde met Hille Langejans. De volgende generatie droeg de naam verder, terwijl de wereld om de familie heen veranderde. De grens tussen het Duitse en Nederlandse gebied scheidde de streek, maar hield mensen, arbeid en familiebanden niet tegen.

Van Hesingen naar Drenthe

De lijn voert uiteindelijk weg van Hesingen. Berend Jan Lahuis, geboren in 1810 in Bathorn, werkte als wever en trouwde met Gezina Alting. Daarna werd Albert Lahuis op 4 maart 1856 in Wachtum geboren. Hij was dienstknecht en trouwde met Alberdina Hidding.

In Gees kwam de familie opnieuw tot leven in de volgende generaties. Bertus Lahuis, geboren op 24 maart 1884, verkocht kruidenierswaren. Hij trouwde met Maria Kreeft. Hun zoon Jan Lahuis, geboren op 22 juni 1912, werd metselaar en trouwde met Grietje Kuipers.

Op 25 mei 1948 werd in Sleen Gerrit Gezinus Lahuis geboren, mijn vader. Hij werd directeur van bouwbedrijf Lahuis. De familiegeschiedenis die in Hesingen begon met een erf en een naam, had inmiddels een nieuwe vorm gekregen: bouwen aan een bestaan, generatie na generatie.

De plaatsen veranderen. De beroepen veranderen. De naam blijft.

Een erf op de kaart

In het historisch boerderijonderzoek staat erve Lahuis vermeld als 696G. De kadastrale registratie uit 1874 verwijst naar gemeente Halle, kaart 12, nummer 10. In datzelfde jaar had het erf een ¼ aandeel in de marke Hohen Hezingen.

Een kaartnummer lijkt klein, maar het geeft de familiegeschiedenis vaste grond. Het verbindt een naam uit oude genealogische bronnen met een plek in het landschap. Hier woonde niet alleen iemand die Lahuis heette; hier ligt een erf dat zelf Lahuis werd genoemd.

Op het erf bevind zich ook een Lahuisbron. De initialen op de put lijken naar de familie te verwijzen, al vraagt dat verband nog om nader onderzoek. De huidige buren, de familie Rengelink, vertelden dat de bron inmiddels onder zwart zand bedolven ligt. Zelfs verborgen blijft ze deel van het verhaal: een spoor dat niet meer zichtbaar is, maar nog wel wordt herinnerd.

De naam blijft

Van de Hesingse erven naar Bathorn, Wachtum, Gees en Sleen loopt een rechte weg. Er loopt ook een lijn van vader op zoon: van De Oude Man uit Lahuis tot Hesingen, via Harmen, Berend, Hendrik en hun nakomelingen, naar mijn vader.

Elke geboorteakte noemt een plaats. Elke generatie voegt een beroep, een huwelijk en een nieuw hoofdstuk toe. En achter die namen blijft Hesingen aanwezig: als beginpunt, als landschap en als herinnering aan erve Lahuis.

Lahuis is een naam met wortels in Hesingen.

Waarschijnlijk komt de familienaam Lahuis van de boerderij of het erf Lahuis in Hesingen. Mijn genealogische bron noemt de oudste voorouder (Berend Lahuis) rond 1665 als De Oude Man uit Lahuis tot Hesingen. Dat klinkt alsof Lahuis toen al de plek aanduidde waarmee hij werd geïdentificeerd. In het boerderijonderzoek staat erve Lahuis later vermeld als 696G, met een kadastrale verwijzing uit 1874. 

Dat past bij naamgeving in Oost-Nederland en het aangrenzende Duitse grensgebied: mensen werden vaak aangeduid met de naam van de boerderij waar ze woonden. Voor 1811 konden zulke namen ook veranderen wanneer iemand naar een ander erf verhuisde.

Kadastrale verwijzing: 696G erve Lahuis; Kadaster gemeente Halle, kaart 12, nummer 10 (1874); ¼ aandeel in de marke Hohen Hezingen (1874).

Patrilineaire lijn — van vader op zoon

  • De Oude Man uit Lahuis tot Hesingen Ber(e)nd Lahuis — Geboren circa 1665 - Hesingen, Kirchspiel Uelsen, Grafschaft Bentheim
    Overleden 26 december 1747 - Hesingen, Kirchspiel Uelsen, Grafschaft Bentheim, leeftijd ongeveer 82 jaar oud
    Begraven 30 december 1747 - Uelsen, Niedersachsen, Duitsland
  • Harmen Lahuis Hesingen, ook vermeld als Harmen Laa tot Hesingen — circa 1700, gehuwd met Gese ten Hagen
  • Berend Lahuis (wordt ook als Laarhuis gespeld) — gedoopt op 17 februari 1732 in Hesingen; landbouwer; gehuwd met Fenne Esman
  • Hendrik Lahuis (wordt ook als Laarhuis gespeld) — gedoopt op 27 november 1763 in Hesingen; landbouwer; gehuwd met Hille Langejans
  • Berend Jan Lahuis — geboren in 1810 in Emlichheim; wever; gehuwd met Gezina (Geesje) Alting
  • Albert Lahuis — geboren op 4 maart 1856 in Wachtum; dienstknecht; gehuwd met Alberdina Hidding
  • Bertus Lahuis — geboren op 24 maart 1884 in Gees; verkoper van kruidenierswaren; gehuwd met Maria Kreeft
  • Jan Lahuis — geboren op 22 juni 1912 in Gees; metselaar; gehuwd met Grietje Kuipers
  • Gerrit Gezinus Lahuis, mijn vader — geboren op 25 mei 1948 in Sleen; aannemer bouwbedrijf Lahuis

 

Geografische verspreiding van de naam Lahuis.
Klik op de foto voor de originele link

Rondom en bij erve Lahuis, Hesingen, Duitsland

Lahuisbron, Höcklenkamper Str. 5 Hesingen, foto: Grietinus (Tinus) Lahuis

Erve Lahuis anno 2026, foto: Patricia Lahuis

Grenssteen Hesingen/Hezingen, foto: Patricia Lahuis